ابن النديم البغدادي ( مترجم : م . رضا تجدد )

66

الفهرست ( فارسى )

الناسخ و المنسوخ ، تأليف جعد . كتاب احكام القرآن ، تأليف ابو بكر رازى . كتاب اللغات فى القرآن . تأليف گروهى از علماء . كتاب نظم القرآن ، تأليف ابو على حسن بن على بن نصر . كتاب الامثال ، از ابن جنيد . م م م م اينست آخرين قسمت مقاله اول ، از كتاب الفهرست ، كه در روز شنبه اول شعبان سال سيصد و هفتاد و هفت پايان يافت ، و از خداوند مسئلت داريم ، كه ما و تمام كسانى كه اين كتاب را برايشان تصنيف كرده‌ايم ، بتندرستى ، و امن و كفايت نگاهدارى نمايد ، و بلطف خود اين كار را بپايان رساند ، و ما را ملهم برضاى خود سازد ، و بكرم و قدرت خود ما را بطاعتش توانا نمايد . ( و حسبنا اللّه و نعم الوكيل و صلى اللّه على خيرته من خلقه محمد و آله ) « 1 » . نام گروهى از متاخران قاريان ابن منادى ابو الحسن احمد بن جعفر بن محمد بن عبيد اللّه « 2 » بن ابو داود . از مردم بغداد ، و در رصافه « 3 » اقامت داشت . وى القاب « 4 » كتابهاى خود را با زبر و زير تلفظ مىكرد ، و در تأليفاتش فصاحت‌مآبى بخرج مىداد ، ازاين‌رو ، مردم صحبت وى را خوش نداشتند « 5 » . وى قرائت قرآن ، و غير از آن را خوب مىدانست ، و بيش از صد و بيست كتاب تأليف كرد . ولى دانش وى بعلوم قرآنى بيش از چيزهاى ديگرى بود . وفاتش در سال سيصد و سى و چهار ، و اين كتابها از اوست : كتاب اختلاف العدد . كتاب دعاء انواع الاستعاذات من سائر الآفات و العاهات . نقاش ( ديگر ) على بن مره ، كنيه‌اش ابو الحسن ، از مردم بغداد ، و در چهار سوق الفرس « 6 » منزل داشت . وفاتش . . . و اين كتابها از اوست : كتاب الكسائى . كتاب حمزه - كتاب القراءات « 7 » الثمانية ، كه بر قرائت سبعه ، قرائت خلف بن هشام بزاز را افزوده است « 8 » .

--> ( 1 ) جب ، در حاشيه اين صفحه دارد ( در دستور به همين گونهء يافتيم ) . ( 2 ) ف ( عبد اللّه ) . ( 3 ) رصافه نام يكى از محلات بغداد است و همان ( عسكر المهدى ) است كه بعد برصافه ناميده شد ( ر . ك . دليل خارطة بغداد ص 107 - و منتهى الارب ) . ( 4 ) ف ( فى القراءات ) جب ( فى القاب ) . ( 5 ) ف ( خرجه الى الاشتغال ) جب ( خرجه الى الاستثقال ) . ( 6 ) ف ( چهار سوق العطش ) و چون در جايى ديده نشد كه ، چهار سوق الفرس نام يكى از محلات بغداد باشد ، محتمل است ( چهار سوق الفردوس ) بوده ، ولى در نوشتن ( فردوس ) ب ( فرس ) تصحيف گرديده ، زيرا خليفه معتضد عباسى قصرى بنام ( الفردوس ) در همان منطقه سوق العطش داشته و ممكن است چهار سوقى به اين نام در آنجا بوده است ( ر . ك . دليل خارطة بغداد ص 122 و 926 ) ولى در كتاب امام الصادق ج 1 ص 205 نام سوق العجم ديده مىشود . ( 7 ) ف ( القراء ) . ( 8 ) ف ( اضاف اليه رواية خلف بن هشام البزاز ) و جب كلمهء رواية را ندارد .